DIŞ PARAZİT VE TEDAVİSİ

DIŞ PARAZİTLER

Dış parazitler güvercinin vücudunun tamamen dışında, tüyleri, telekleri arasında yaşayan canlıları konu almaktadır. Güvercinler üzerinde en çok rastlanan dış parazitlerin başında bit, atsineği, pire ve kene gelmektedir.
1) BiT
Bit adı altında sınıflanan 3500′e yakın böcek türü bulunmaktadır. Hayvan bitleri sınıflamada Phthiraptera takımı içinde ele alınmaktadır. Ortak özellikleri asalak bir yaşam sürdürmek olan bu canlılar, üzerinde bulundukları canlıya hayli zarar verebilmekte ve çeşitli hastalıklara ortam hazırlamaktadırlar. Uzunlukları genellikle 1 – 2 mm arasında değişen yassı vücutlu, kanatsız, genellikle kirli beyaz, sarı, kahverengi ve siyah tonlarında olabilen bu canlıların ilki. Mallophaga adı verilen “Isırıcı Bitler”dir. Kuşlarda görülen bit türleri, bu takımın alt bireylerinden meydana gelmektedir. Bu tür bitler, telek, tüy ve derinin yumuşak kısımları ile bazen de kan ve doku sıvıları ile beslenirler. İkinci grup bitler, Anoplura adı verilen “Emici Bitler”dir. Bu tür sadece memeli hayvanlarda ve insanda asalak olarak bulunur. Bu tür bitler yalnız kan emerek yaşarlar. Güvercin biti Mallophaga adı verilen ısırıcı bitler takımının Menoponidae ve Philopteridae familyasına bağlı bazı bit türleri güvercinlerde de asalak olarak bulunurlar. Güvercinler üzerinde bulunan bit türlerinin hiç birinin insana bulaşmayacağıdır
2) AT SiNEGi
Bazı kuşçular tarafından kan emici özelliği nedeni ile “kene” olarak da adlandırılan bu parazit, aslında kene grubuna dahil değildir. Çiftkanatlılar takımının bir üyesi olan atsineği, bu takımın Hippoboscidae ailesindendir. Uçucu bir böcek olan atsineği Kuşların üzerine yaşayanları bu kitin tabakası sayesinde gaga darbelerinden kurtulurlar. Bir canlıdan diğerine geçerek yaşadıklarından bir çok hastalığı da beraberinde bulaştırabilirler. Güvercinlerde, Pox, Pramyxovirosis, Salmonella, Trichomonas gibi hastalıkların bulaşmasında atsinekleri bir etken olabilir. Atsineği, üzerinde bulunduğu güvercinin tüylerinin az olduğu koltuk altı ya da sık uçurulan kuşlarda görülen kanat çırpma sonucu oluşan kanat başlarındaki ufak yaralar gibi yerlerden kuşun kanını emerek onu fena halde rahatsız eder. Üzerinde atsineği bulunan kuşlar zaman içinde kan kaybı ve oluşan aşırı stres sonucu halsiz ve güçsüz düşebilirler.
3) PiRE
Siphonaptera takımını oluşturan kanatsız bir parazit olan pirenin 1600 kadar türü bulunmaktadır. kuşlar ve memeliler üzerinde asalak olarak yaşamaları ve kan emerek hayatlarını devam ettirebilmeleridir tüyler ve telekler arasında kolayca hareket edebilmektedirler. Pirenin diğer önemli bir yeteneği ise sıçrama kabiliyetidir. Kuvvetli ve çok gelişmiş bacak kasları sayesinde pireler 30 cm yüksekliğe ve 50 cmuzaklığa kadar sıçrayabilirler. Renkleri genel olarak sarının tonları bazen kahverengi ve siyah olabilir. Bir pirenin kan emme seansı 3,5 saat kadar sürebilmektedir. Pire, üzerinde yaşadığı canlıda derin tahrişler ve şiddetli kaşıntılara neden olur. Açtığı ufak yaralar kaşıma ve kuşlarda gagalama gibi etkiler sonucu daha derin hale gelerek her türlü hastalığın bulaşması için uygun bir ortam yaratır. Yoğun şekilde pirelenen hayvanlar ciddi kan kaybına uğrayıp halsiz ve güçsüz düşerler. Ancak pirenin asıl tehlikeli yanı hastalık taşıyıcı olmasıdır. Bu hastalıkların başında vebagelir. Kuşlarda ise Salmonella bakterisinin taşınmasında ve hastalığın yayılmasında pireler etkendir.
4) KENE
Yuvarlak yapılı bir canlı olan kene, kuşlarda, evcil hayvanlarda, insanda ve bitkilerde çoğunlukla parazit olarak yaşar. Çoğunlukla diyorum çünkü bazı türleri zaman zaman ya da yaşamının belirli bir evresinde parazittir. Renkleri değişiktir. Kahverenginin çeşitli tonları, siyah, turuncu, yeşil ve kırmızı olanları vardır. Bazıları da bu renklerin bir karışımı şeklindedir. Yaprak döküntülerinin arasında, humuslu topraklarda, çürümüş köklerin arasında, bir parça orman toprağının içinde, memeli hayvanların inlerinde, kuş ve karınca yuvalarında, güvercin salmalarında bir çok kene türü bulunabilir. Bunların bir çoğu ancak mikroskop altında görülebilecek büyüklüktedir. Kuşlar ve memeli hayvanlarda görülen kene türleri genellikle yalnız beslenecekleri zaman konukçularına yapışırlar. Bunun dışındaki zamanlarını konukçunun vücudunun dışında bir yerde geçirirler. Kene türleri mikrop taşıyıcı ve hastalık bulaştırıcı canlılardır. İnsana humma mikrobunu taşıdıkları gibi uyuz hastalığına da neden olurlar.
DIS PARAZiTLERE KARSI ÖMLEMLER VE İLAÇ TEDAVİSİ
Yukarda incelendiği gibi güvercinlerde görülen dış parazit türleri oldukça çeşitlidir.Ancak parazitin türü ne olursa olsun izlenecek koruyucu önlemler hemen hemen aynı gibidir. Bunların başında, güvercin yuvalarının, salmaların temizlik ve hijyenik açıdan bakımı gelmektedir. Daha sonra güvercinlerimizin periyodik kontrolu ve ilaçlanması söylenebilir. Eğer güvercinlerimizin parazit taşımalarını ve hastalık yapıcı mikroplara açık olmalarını istemiyorsak alınabilecek koruyucu önlemleri şu şekilde özetleyebiliriz.
1) Kuşlarınızı yerde yemlemeyiniz. İçine kuşların dışkısı girmeyecek şekilde özel olarak hazırlayacağınız yemlikler kullanınız. Tavuklar için üretilmiş olan üstü telli yemlikler güvercinler için de kullanılabilir.
2) Suluklarınız da aynı şekilde içine dışkı bulaşmayacak biçimde korunaklı olmalıdır. Piyasada satılan üstü kapalı güvercin suluklardan kullanabilirsiniz.
3) Kuşlarınızın yemlik ve sulukları, başka kuşların serçe, yabani güvercin kullanımına açık olmayacak şekilde bulundurulmalıdır.
4) Salmanızı ve salma içi ekipmanlarınızı sık ve düzenli aralıklarla temizleyiniz. Bu temizleme sırasında dezenfektan ilaçlar kullanmak uygundur. Hiçbir ilaç yoksa klorlu bir çamaşırsuyu da iyi bir dezenfektan görevi görür. Salmanın temizlenip dezenfekte edilme aralığı en fazla bir hafta olmalıdır. Ayrıca salmanın içinin havadar olmasına özen gösteriniz. Havadar olmayan dar ve küçük mekanlarda güvercin beslemek, güvercinlerimizin sağlığı açısından hiç de uygun değildir.
5) Salmanın tabanı ıslak olmamalıdır. Islak ortam bir çok mikrobun barınması ve parazitlerin yumurtalarının gelişimi için oldukça uygun bir zemin yaratmaktadır. Salma tabanına kum sermeyiniz. Salma tabanındaki kum, mikrop ve parazitler için iyi bir barınma ve gelişme ortamı sağlar.
6) Salmanızı, içine her tür parazitin, sineğin, böceğin vb girmesini engellemek amacı ile uygun gözenekli kafes teli kullanarak yalıtınız.
7) Kuşlarınızın diğer bütün kuşlardan evcil ve yabani bütün güvercinlerden uzak ve yalıtık bir ortamda yaşamasına ve uçurduğunuzda bu tür kuşlarla temas etmemelerine dikkat ediniz.
8) Güvercinlerinizin tümünü en az ayda bir kez genel sağlık kontrolünden geçiriniz. Bu kontrol sırasında olması muhtemel tüm hastalıkların belirtilerini inceleyiniz ve dış parazit taşıyıp taşımadıklarını gözleyiniz. Yaz aylarında ve tüy değişim dönemlerinde dış parazit kontrollerini artırınız.
9) Sürekli kaşınan ve huzursuz bir görüntü sunan kuşlarınızı mutlaka parazit taramasına tabi tutunuz. Salma içini belli aralıklarla parazit öldürücü ilaçlarla ilaçlayınız.
10) Kuşlarınıza haftada bir banyo yaptırınız. Banyo sularına parazit önleyici ve koruyucu ilaçlar karıştırınız. Ayrıca parazit taşımasalar bile güvercinlerinizi yaz aylarında ayda bir, kış aylarında iki ayda bir dış parazit öldürücü ilaçlar ile ilaçlayınız.
GÜVERCINLERDE KULLANILABILECEK DIS PARAZIT ÖNLEMLERİ VE İLAÇLARI
Veteriner ilaçları satan eczanelerden temin edebileceğiniz bir çok ilaç güvercinlerde dış parazitleri önlemek ve yok etmek amacı ile kullanılabilir. Kuşkusuz her güvercin yetiştiricisinin kendine göre birtakım nedenler ile tercih ettiği bazı ilaçlar bulunmaktadır. Ben bu bölümde bir fikir vermesi açısından kendi kullandığım yöntemler ve ilaçları tanıtacağım. Kısaca bit, atsineği, pire ve keneden oluşan güvercin dış parazitlerini önleyebilmek için, haftada bir yaptığım genel temizlikten sonra klorlu bir çamaşır suyu ile tüm salmayı siliyorum. Bir litre suya, çamaşır suyunun kapağı ile iki kapak kadar karıştırarak kullanıyorum. Eğer kuşlarımda dış parazit saptamışsam ya da herhangi bir hastalıktan şüpheleniyorsam, çamaşır suyu yerine dezenfektan kullanıyorum. Dezenfektan olarak tercihim, Dezen solüsyon. Haftada bir kuşlarımın tümüne banyo yaptırıyorum. Bir parazit riski varsa, banyo sularına bir hafta sirke, diğer hafta Neguvon toz karıştırıyorum. Parazit riski yoksa haftada bir yerine ayda bir dönüşümlü olarak sirke ve ilaç karışımını uyguluyorum. Sirkede ölçü olarak 2 litre suya 2 çorba kaşığı kullanıyorum. Üzüm ya da elma sirkesi kullanılabilir. Sirkenin güvercinlerin tüyleri üzerindeki parazit yumurta ve lavralarını yok ettiği biliniyor. Neguvon toz ise iyi bir iç ve dış parazit ilacı. Eğer güvercinlerimin üzerinde herhangi bir dış parazit saptamışsam Rin tozu ile güvercinlerimi ilaçlıyorum. Rin tozu güvercinler üzerindeki dış parazitleri anında öldürüp yok ediyor. Güvercinlerimin parazit taşıması durumunda 1 hafta ara ile Rin tozu uygulamasını tekrar ediyorum. Herhangi bir parazit yoksa bile 3 –4 ayda bir önlem olarak gene Rin tozu ile kuşlarımızI ilaçlamaliyiz. Ayrıca salma içini parazit öldürücü bir ilaçla ilaçlıyorum. Bunun için salma içine Rin tozu serpiyorum. Aynı amaçla Neguvon toz da kullanıyorum ancak Neguvon tozu belli oranda sulandırdıktan sonra püskürtme yolu ile salma içinde kullanmaliyiz.
DEZEN SOLÜZYONU
Benzalkonyum klorür içeren bir antiseptik ve dezenfekte ilacıdır. Bakterilere, virüslere (şap, new castle, kuduz v.s.) tek hücreli mantar türlerine karşı güçlü bakterisid, virüsid ve fungusid etkilidir. Deri, mukoza ve serozayı tahriş etmez. Salma içi ekipmanları ile (yemlik, suluk, banyo kabı ) salma içi ve tabanının dezenfektesinde de kullanılmaktadır. Dezen solüsyon doğrudan yıkama, bez, pamuk, sünger ya da fırça ile sürme, pulverizasyon ( püskürtme ) ya da banyo tarzında uygulanır. Kullanım oranı olarak, 4 cc dezen 2 litre suya karıştırılarak kullanılabilir. 250 ml, 1 lt ve 5 lt’lik plastik ambalaj halinde piyasada satılmaktadır. Vetaş ilaç firmasının bir üretimidir. Veteriner ilaçları satan eczanelerde ve ilaç depolarında bulunabilir.
NEGUVON TOZU
Hayvanların dış ve iç parazitleri için kullanılan etkili bir ilaçtır. Deri yolu ile ve bağırsaktan emilerek kana karışabilmektedir. Haricen kullanıldığında ise dış parazitler üzerinde oldukça etkilidir. Güvercinlerde görülen bit, pire at sineği ve kene türlerine karşı etkilidir. Özellikle bit için oldukça iyidir. Güvercinlerde %2′lik eriyik şeklinde kullanılır ve 5 gün sonra ilaç tekrarlanır. 1 litre suya 2 gramkarıştırılarak hazırlanacak su ile tüm salma püskürtme yolu ile ilaçlanabilir. Ayrıca güvercinlerin banyo suyu aynı oranda hazırlanır ve kuşların haftada bir bu suda yıkanmaları sağlanır. Bayer firmasının bir üretimi olan ilaç piyasada 500 gram ( 20gr x 25 torba ) ve 1 kg’lık ambalajlar halinde bulunmaktadır.
RiN TOZU
Güvercinlerin yanı sıra kafes kuşları ve diğer evcil hayvanlarda görülen dış parazitler için oldukça yaygın olarak kullanılan bir ilaçtır. Toz şeklinde olan ilaç serpme yolu ile kullanılmaktadır. Koruma Tarım AŞ firması tarafından üretilen ilaç, güvercinlerde kanat altlarına, kuyruk arkasına ve göğüse serpilmek sureti ile kullanılır. Herhangi bir parazit saptanmışsa ilaçlama 1 hafta sonra tekrar edilir. Aynı zamanda salma içinde köşelere, çatlaklara vb yerlere de serpilebilir. Zehirleyici etkisi çok düşük olduğundan güvenle kullanılabilir. Güvercinlerin yemlerine ve içme sularına karışmamasına dikkat edilmelidir. Piyasada 150 gr’lık ambalajlar halinde satılmaktadır. Veteriner ilaçları satan eczanelerde ve ilaç depolarında bulunabilir.

BLOTİC:(Önerilir!) Bir leğen suya 2 kapak blotic atıp kuşlar gözleri suya girmeyecek şekilde elle banyo yaptırılır. İlk zamanlar haftada 1 defa daha sonra ayda bir defa bu ürünü kullanırsanız dış parazitlerden kurtulursunuz.

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.