Güvercinler dunyanin manyetik alanini kullanıyor

Posta guvercini ve diger kuşlar

 posta guvercini

Kuslarin gökyüzüne bakarak günes ve yildizlarin konumuna göre yön saptayabildiklerini göstermistir. Ancak gözleri lensle kapatilan güvercinlerin de yönlerini bulabilmis olmasi veya gece göç eden kuslarin kapali havalarda yönlerini sasirmamis olmalari gibi durumlar kuslarin farkli bir yön bulma mekanizmasini da kullandiklarini göstermektedir. Peki bu mekanizma ne olabilir? Yapilan arastirmalar, dünyanin manyetik alaninin kuslar tarafindan yön bulmak amaci ile kullanildigini ortaya çikartmistir. Kuslar yer kürenin manyetik alanindan yararlanarak yön bulma yetisi gelistirmislerdir. Kuslarin bir çogu Manyereseptör adi verilen manyetik alan algilayici bir sisteme sahiptirler. Bu sistem sayesinde kuslar göç sirasinda ya da uçurulduklarinda dünyanin degisen manyetik alanini hissederek yönlerini belirleyebilmektedirler. Deneyler, göçmen kuslarin manyetik alandaki %2’lik bir degisimi bile algiladiklarini göstermistir. Özetle kuslarin içinde bir tür pusula bulunmaktadir. Hayvanlarin yön bulmada dünyanin manyetik alanini kullandiklari görüsü, ilk kez Rus doga bilimci Middendrof tarafindan ortaya atilmistir. Dünyadaki manyetik alan, yer kürenin çekirdeginde erimis halde bulunan ve hareketli olan demirden kaynaklanmaktadir. Bu manyetik alan, yer kürenin içinden, okyanuslardan ve atmosferden geçerek bir kutuptan digerine ulasan oval biçimli akis çizgileri seklindedir. Bu ayni bir miknatisin kutuplari arasina demir tozlari serpistirildiginde olusan çizgilere benzemektedir. Gözle görünmeyen ancak varligi deneylerle saptanabilen bu manyetik alandan esinlenerek, yön bulmaya yarayan pusula dedigimiz aletler icat edilmistir. Pusulanin ibresi hep bu manyetik alan çizgilerine paralel konumda durur ve dolayisiyla bize hep kutuplari isaret eder. Bizler ancak bir pusula yardimi ile bu dogrultulari saptayabilirken acaba kuslar bunu nasil becermektedirler ? Kuslarin iç pusulasi nasil çalismaktadir

 

Kaynak : Yavuz Isçen

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.