Organik Asit, Organik asit ne işe yarar

Organik Asitlerin Başlıca Kullanım Amaçları

Organik asitler temel olarak yem ve yem hammaddelerindeki mikotoksin üremesini engellemek ve bu yolla hayvanları mikotoksikasyona karşı korumak; hayvanların sindirim sistemlerinde antibakteriyal etki göstermek ve hayvanlarda büyümeyi uyarmak amacıyla kullanılırlar.

  1. Yem ve yem hammaddelerindeki mikotoksin üremesini önlemek

Özellikle kanatlı hayvanların mikotoksinlere karşı oldukça hassas olması nedeniyle sık sık çeşitli mikotoksikasyon olayları ortaya çıkabilmektedir. kanatlı hayvanların yemlerine katılan organik asitler başta küf olmak üzere yemlerdeki mikotoksinlerin gelişip çoğalmasını engellemekte ve dolayısıyla gerek hayvanların gerekse hayvansal ürünlerin tüketicisi olarak insanların bu tür mikroorganizmalardan zarar görmesini önlemektedirler.

  1. Yem ve yem hammaddelerinin depolanma sürelerini uzatmak

Tüm karma yem hammaddeleri çeşitli maya, mantar ve bakteriler ile doğal olarak kontamine haldedirler. Bunlar uygun ortamın oluşması halinde büyük bir hızla çoğalarak bu tür yemlerle beslenen hayvanların verim performanslarını önemli ölçüde düşürmekte ve hayvanlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedirler. Bu tür mikroorganizmalar ile kontamine yemler özellikle kanatlı sektöründe çok daha ciddi sorunlara ve büyük ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Ancak yemlere organik asit katılması halinde bu sağlık sorunları ve ekonomik kayıplar önlenebilmektedir. Yemlere katılan organik asitler yemlerde maya, mantar ve bakterilerin gelişip çoğalmalarını engelleyerek yem ve yem hammaddelerinin depolanabilme sürelerini uzatırlar.

  1. Hayvanların sindirim sisteminde antibakteriyal etki göstermek

Organik asitler bakterilerin hücre zarlarından geçerek hücre içi pH’ sını değiştirmekte ve böylece bakterilerin amino asit ve enerji metabolizmalarını etkilemektedirler. Ayrıca bakterilerin DNA yapılarını parçalayarak onları etkisiz hale getirebilmektedirler. Dolayısıyla hayvan beslemede organik asit kullanılması halinde organik asitlerin hayvanların sindirim sistemlerinde gösterdikleri antibakteriyal etki sayesinde hem çok ciddi sağlık sorunlarından hem de büyük ekonomik kayıplardan korunulabilmektedir.

  1. Hayvanlarda büyümeyi uyarmak

Organik asitler hayvanların sindirim sistemlerindeki mikrobiyal florayı değiştirerek tüketilen besin maddelerinin daha kolay bir şekilde sindirilebilir hale gelmesini sağlarlar. Organik asitlerin sindirim sistemindeki bu etkileri sonucunda hayvanların performanslarında çeşitli düzeylerde artışlar meydana gelir. Organik asitlerin yem ve yem hammaddelerindeki koruyucu etkilerinin yanı sıra hayvanlarda büyümeyi uyarıcı etkilerinin de bulunması, günümüzde hayvan beslemede antibiyotik büyütme faktörlerinin yasaklanmasından sonra onları antibiyotikler

yerine geçebilecek çok güçlü bir alternatif yapmaktadır.

Organik Asitlerin Hayvanların Performansları Üzerindeki Etkileri

Organik asitlerin ruminant, tek mideli ve kanatlı hayvanların performansları üzerindeki etkileri aşağıda belirtilmiştir.

1. Ruminantların performansları üzerindeki etkileri

Fumarik asit rumende metan gazı üretimini azaltarak ruminantlardaki enerji kayıplarını da en aza indirir. Ayrıca ruminantların yoğun bir şekilde tükettiği sellülozun rumen mikroorganizmaları tarafından parçalanabilirliğini geliştirerek sellüloz sindirimini artırır. Ruminantların enerji gereksinimlerinin büyük bir bölümü rumende açığa çıkan uçucu yağ asitlerinden sağlandığı için özellikle propiyonik asidin glukojenik yapısı çok büyük önem taşımakta ve propiyonik asit yüksek süt verimli süt ineklerini ketozise karşı korumaktadır. Ayrıca laktatlardan propiyonat sentezini hızlandırarak da bu mekanizma üzerine katkıda bulunmaktadır. Diğer yandan organik asitler özellikle ruminantların silaj ve yoğun yem tüketimlerini artırmak suretiyle süt verimi ve canlı ağırlık kazançlarını  artırmaktadırlar. Organik asitler ayrıca sütteki yağ ve protein oranını da yükseltmektedirler.

2. Tek mideli hayvanların performansları üzerine etkileri

Sütten yeni kesilen tek mideli hayvanlarda midedeki düşük hidroklorik asit konsantrasyonu sonucu yetersiz pepsinojen aktivitesine bağlı olarak proteinlerden yararlanma oranı oldukça düşük düzeylerdedir. Bu hayvanların yemlerine organik asitlerin ve özellikle fumarik asit katılması enzim aktivitesini hızlandırarak protein sindirimini artırmaktadır. Tek mideli hayvanların yemlerine katılan özellikle propiyonik, fumarik ve sitrik asit gibi organik asitler bu hayvanlarda yem tüketimi, yemden yaralanma ve canlı ağırlık kazancı gibi önemli performans kriterlerini olumlu yönde etkilemektedir.

3. Kanatlıların performansları üzerindeki etkileri

Organik asitler kanatlılarda mide sıvısının asitleştirilmesini ve bu asitliğin korunarak devamını sağlarlar. Özellikle pH değerinin 4’ ün altına inmesiyle birlikte lactobacilli haricinde yemlerle mideye gelen tüm mikroorganizmalar elimine edilirler. Ayrıca protein sindiriminde önemli bir rolü olan pepsinin inaktif haldeki pepsinojenden aktif pepsin haline dönüşebilmesi için mide pH’ sının yaklaşık 3.5 olması gerekir. Dolayısıyla organik asitler bu pH düzeylerini rahatlıkla sağlayarak enzim aktivitesini geliştirirler. Organik asitler kanatlılarda bir yandan patojen mikroorganizmaların gelişip çoğalmasını önlerken bir yandan da sindirim sisteminde laktik asit üreten bakterilerin miktarını artırarak hayvanların performansları üzerine olumlu etkide bulunurlar. Ayrıca sekum pH’ sını düşürerek buradaki salmonella kolonizasyonunu önledikleri gibi genel olarak kanatlılardaki salmonella prevalansını da azaltırlar. Diğer yandan organik asitler hem sindirim sistemindeki patojen mikroorganizma gelişimini önledikleri için hem de asitliği yükselterek hayvanların iştahlarını artırdıkları için kanatlıların yemden daha iyi yararlanmalarını sağlarlar.

Sonuç

Organik asitler gerek kaba ve yoğun yem üretiminde, gerek bunların depolanmasında ve gerekse tüm çiftlik hayvanlarının performansları üzerindeki olumlu etkilerinden dolayı, hem koruyucu hem de verim artırıcı özellikleri nedeniyle hayvan beslemede çok önemli bir yere sahip olup özellikle yasaklanan antibiyotik büyütme faktörlerinin yerine geçebilecek doğal ve çok güçlü bir alternatiftirler.           

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.